Coğrafi Ortam ve Doğa-İnsan Etkileşimi Konu Özeti

COĞRAFİ ORTAM

Doğal ortam ile beşerî ortamın etkileşiminden oluşan geniş yaşam alanına coğrafi ortam denir. Coğrafi ortam ikiye ayrılır.

[ŞEMA: COĞRAFİ ORTAM -> Doğal Ortam (Atmosfer (hava küre), biyosfer (canlılar küresi), hidrosfer (su küre), litosfer (taş küre) den oluşur.) ve Beşerî Ortam (İnsanların yaşadığı ve etkileşimde bulunduğu sosyal, kültürel ve ekonomik alanları ifade eder.)]

Doğayı oluşturan dört temel ortam, kendi aralarında ve beşerî ortamla sürekli etkileşim hâlindedir. Örneğin hidrosferdeki buharlaşma koşulları atmosferin nem özelliklerini, atmosferdeki meteorolojik olaylar biyosferdeki canlıların yaşam koşullarını ve litosferdeki kayaçların parçalanma sürecini etkilemektedir.

! DİKKAT

Doğal ortamı oluşturan unsurlarda meydana gelen değişimlere doğa olayı, insanın ihtiyaçlarını karşılamak için doğal ortamda yapmış olduğu yaşamsal aktivitelere ise beşerî olay denir.

DOĞA VE İNSAN ETKİLEŞİMİ

İnsan, coğrafi ortamda yaşamsal etkinliklerini gerçekleştirirken yaşadığı yerin doğal ortam özellikleri ile etkileşim hâlindedir. İnsanların, yaşamlarını sürdürebilmek için doğal çevre ile uyumlu bir yaşam tarzı benimsemeleri doğa ve insan etkileşimi açısından daha doğrudur.

DOĞANIN İNSANA ETKİLERİ

Doğanın sunduğu imkânlara bağlı olarak insanların; beslenme, barınma, giyinme, ekonomik faaliyetler gibi özellikleri farklılaşır. Doğanın insana etkilerine şu örnekler verilebilir:

- Soğuk iklim bölgelerinde insanlar kalın kıyafetlere ihtiyaç duyarken sıcak iklim bölgelerinde daha ince kıyafetler tercih edilmesi

- Dört mevsimin yaşandığı orta kuşakta yıl içerisinde kıyafet değiştirme ihtiyacının daha fazla olması

- Kurak iklim bölgelerinde yetiştirilebilen tarım ürünleri ile nemli bölgelerde yetiştirilebilecek tarım ürünlerinin farklılık göstermesi

Soruda görsel içerik var: Görselin üst kısmında 'COĞRAFİ ORTAM'ı açıklayan bir akış şeması bulunmaktadır. Bu şema altında doğal ortamın (atmosfer, biyosfer, hidrosfer, litosfer) ve beşerî ortamın tanımı yer almaktadır. Metin kısmında doğa ve insan etkileşimi, doğa olayları ve beşerî olaylar açıklanmıştır. Sağ tarafta karlı bir ortamda yaşayan insanların ve geleneksel bir barınağın fotoğrafı yer almaktadır. Görselin alt kısmında 'COĞRAFYA - TYT' ve 'MEBİ KONU ÖZETLERİ' ibaresi bulunmaktadır.