Anlatım Bozukluğu Soru Analizi
Yayınlanma:
19. Kazdağı'nın Adalar Denizi'ne bakan yamaçlarından birindeki bir Yörük obasına gidip dört beş gün kalacaktım.
Aşağıdakilerden hangisinde anlatım bozukluğunun sebebi bu cümleyle aynıdır?
A) Tarla kuşlarıyla serçeler, ötüşe ötüşe ağaçtan ağaca sıçrıyorlar; güneşin vurduğu yerlerden dalgalı bir buğu yükseliyordu.
B) Zeytinli köyünün bahçesi salkım söğütlerle gölgelenmiş havuzlu kahvesinde bir çay içtim, kahveye ne gelen ne kahveden giden olmadı.
C) Yüzlerce senelik zeytin ağaçlarının arasında uzanan, çukur, iki yanı böğürtlenlerle örülü yola bakıyor; ağır ağır yürüyordum.
D) Kahveci gülümseyerek arkamızdan bakarken o, daima birkaç adım önde; ben arkasından ona yetişmeye çalışıyordum.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Kenan, seninle birlikte bu Türkçe anlatım bozukluğu sorusunu adım adım inceleyelim.
Anlatım Bozukluğu Analizi
İlk olarak bize verilen ana cümleyi tahtaya yazalım ve üzerindeki öge ilişkilerini inceleyelim.
Soru Cümlesi
"Kazdağı'nın Adalar Denizi'ne bakan yamaçlarından birindeki bir Yörük obasına gidip dört beş gün kalacaktım."
Bu cümlede iki farklı eylem bildiren kısım var. Birincisi zarf fiil olan gidip, ikincisi ise yüklem olan kalacaktım.
Şimdi bu iki eylemin yöneldiği dolaylı tümleci inceleyelim. Obasına gidip ifadesi dil bilgisi açısından tamamen doğrudur, çünkü yönelme hal eki kullanılmıştır.
Ancak aynı dolaylı tümleci kalacaktım yüklemiyle birleştirdiğimizde, obasına kalacaktım şeklinde hatalı bir anlam ortaya çıkar. Çünkü kalmak eylemi bulunma hal eki gerektirir.
Cümlenin doğrusu, obasında kalacaktım şeklinde olmalıdır. Bu durumda cümlede yer tamlayıcısı, yani dolaylı tümleç eksikliği bulunmaktadır.
Şimdi seçenekleri sırasıyla inceleyelim ve aynı anlatım bozukluğunu arayalım. A seçeneğiyle başlayalım.
Seçeneklerin İncelenmesi
A) Tarla kuşlarıyla serçeler, ötüşe ötüşe ağaçtan ağaca sıçrıyorlar; güneşin vurduğu yerlerden dalgalı bir buğu yükseliyordu.
A seçeneğindeki cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır. Özne ve yüklem uyumu ile ögeler tamdır. Şimdi B seçeneğine bakalım.
B) Zeytinli köyünün bahçesi salkım söğütlerle gölgelenmiş havuzlu kahvesinde bir çay içtim; kahveye ne gelen ne kahveden giden olmadı.
B seçeneğinde, ne gelen ne giden olmadı ifadesi kullanılmıştır. Ne ne bağlacı cümleyi olumsuz yaptığı için yüklem olumlu olmalıdır, yani gelen oldu veya gelen vardı denmeliydi. Burada yüklem eksikliği veya bağlaç uyumsuzluğu vardır.
Çözümün devamı Solvi’de
9 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
